KİMLER KAN BAĞIŞINDA BULUNABİLİR?

18-65 Yaş arasında, ağırlığı 50 kg üzerinde, önemli bir sağlık sorunuolmayan kan merkezine kan vermek için geldiğinde yapılan muayenedesağlığı uygun olduğu tespit edilen ve hemoglobin ölçümü normalolan herkes en sık 2 ay aralıklarla  kan bağışında bulunabilir.

KAN BAĞIŞI İÇİN AŞAĞIDAKİ ŞARTLAR GÖZ ÖNÜNE ALINMAKTADIR

(NewYork Blood Center “Criteria For An Acceptable  Donation”dan kısmenalıntı yapılmıştır)

1. Kendinizi iyi ve sağlıklı hissediyor musunuz?

Kanbağışı öncesinde iyi dinlenmiş ve uykusuz olmamanız tercih edilir.Kan bağışından önceki öğünde bir şeyler yemiş olmanız ve aç karınakan bağışlamamanız önerilmektedir.

2. Viral hepatit geçirdiniz mi? Viral hepatitlerle ilgili test sonuçlarınızda herhangibir pozitiflik var mı?

10yaşından sonra bulaşıcı sarılık geçirenler, B ve C sarılığı testlerdepozitif olduğu tespit edilmiş olan bireyler hiçbir zaman kan bağışındabulunamazlar.

3. Son 12 ay içindesize; kan transfüzyonu yapıldı mı? Organ veya doku nakli yapıldımı? Akupunktur, dövme, cildinizin herhangi bir yerini deldirme(kulak deldirme vb) işlemi yaptırdınız mı?

Bu sorulara cevabınız evet ise 12 ay süreyle kan bağışı yapmamalısınız.

4. Son 12 ay içinde;bulaşıcı sarılığı olan biri ile yakın temasınız (örneğin cinselilişki) oldu mu?

Bu soruya cevabınız evet ise 12 ay kan bağışı yapmamalısınız.

5. HIV (AIDS) testiniz pozitif mi ?

HIV pozitif olanlar hiçbir zaman kan bağışı yapamazlar.

6. Son 3 yıl içinde sıtma (malarya) hastalığı geçirdiniz mi?

Son 3 yıl içinde sıtma hastalığı geçirenler kan veremezler. Sıtmahastalığının salgın olarak bulunduğu coğrafi bölgelerde 6 aydanfazla kalanlar 2 yıl süre ile; 6 aydan az kalanlar ise 12 ay kanbağışında bulunamazlar.

7. Hiç bu ilaçları kullandınız mı: Tegison, Akutan, Proscar, propecia, Soriatane

Tegison (etretinat) sedef hastalığının tedavisinde kullanılan birilaçtır. Bu ilacı alanlar hiçbir zaman kan veremezler.

Soriatane (acitretin) sedef hastalığının tedavisinde kullanılır. Sondozu takiben 3 yıl sonra kan bağışı yapılabilir.

Aşağıdakiilaçları alanlar ilacın son dozunu aldıktan 1 ay sonra kan bağışındabulunabilirler:

  1. Akutan (isotretinoin) akne tedavisi için kullanılır.
  2. Proscar (finasteride) iyi huylu prostat bezi büyümesinin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.
  3. Propecia (finasteride) saç dökülmesi için kullanılan bir ilaçtır.

8. Hiç beyin ameliyatı oldunuz mu?

Dura mater grefti uygulanan kişiler kan bağışı yapamazlar.

9. Son 12 ay içerisinde hangi aşıları oldunuz?

Bazı aşılar kan bağışı için süre kısıtlaması getirmezken bazıları 12aya kadar kan bağışı için engel teşkil edebilmektedir.

10. Şu anda mevcut bir solunum yolu rahatsızlığınız var mı?

Soğuk algınlığı geçirenler şikayetlerinin kesilmesinden 3 gün sonrakan bağışı yapabilirler. Diğer solunum rahatsızlıkları olanlarmuayene sonucuna göre kan merkezi doktoru tarafından değerlendirilirler.

11. Herhangi bir kalp, akciğer, böbrek hastalığınız; kan hastalığınız,anormal kanamalara eğilim, kanser hastalığınız var mı?

Bu tür hastalıklar hastalığın derecesine ve tipine göre kan merkezidoktoru tarafından değerlendirilerek donörlük için uygun olupolmadığınıza karar verilir. Örneğin kalp enfarktüsü geçiren birkişi kan veremez. Burada değerlendirme kriteri; kan bağışınınkanı verecek kişinin sağlığını olumsuz etkilememesi ve bağışlanankanın verilecek hasta için güvenli bir kan olmasıdır.

12. Son 1 ay içinde her hangi bir tıbbi tedavi gördünüz mü, ilaç aldınız mı?

Esasen ilaçların büyük bir çoğunluğu kan bağışı için engel teşkil etmemektedir.Örneğin hipertansiyon için kullanılan ilaçların çoğunluğu kanbağışı için engel teşkil etmemektedir. Ancak kanı verecek kişinintansiyonu kabul edilir sınırlarda olmalıdır. Diğer taraftan aspiringibi trombosit fonksiyonlarını etkileyen bazı ilaçların alımısöz konusuysa bu ilaçları alan donörler 3 gün süre ile trombositsüspansiyonu için kan veremezler, ancak tam kan veya eritrositsüspansiyonu için bağışçı olabilirler.

Lütfen kullandığınız ilaçları kan merkezi doktoruna bildiriniz!

13. Son 1 yıl içinde herhangi bir ameliyat geçirdiniz mi? Özelliklekan kaybının söz konusu olduğu  ciddi bir  kaza geçirdiniz mi?Kadınlar için: hamilelik, doğum oldu mu?

Ameliyat geçirenler, ameliyat sürecinde kan nakli almışsa 1 yılsüre ile kan veremezler. Ameliyat sürecinde kan nakli alınmamışsaiyileştikten 6 hafta sonra kan bağışı yapabilirler. Hamilekadınlar, hamilelik döneminde kan veremezler. Doğumu takiben 6hafta sonra kan bağışı yapılabilir.

Ağırlığınız 50 kg ve üzerinde mi?

50 kg altında olanlar kan bağışı yapamazlar. Ayrıca boyuna göre olmasıgereken ağırlıktan çok düşük olan kişiler kan bağışında bulunamazlar.

15. Yüksek risk içeren aktiviteler:

  1. Damardan uyuşturucu bağımlılığınız var mı?
  2. Erkek erkeğe cinsel ilişkiniz oldu mu?
  3. Pıhtılaşma faktör konsantresi ile tedavi oldunuz mu?
  4. HIV (AIDS) Pozitif misiniz?
  5. Para karşılığı cinsel ilişki yaptınız mı?
  6. Cinsel yolla bulaşmış bir hastalık geçirdiniz mi?
  7. Yukarıda sayılan riskli aktiviteleri yapan biri ile cinsel ilişkiniz oldu mu?
AIDS hastaları, damardan uyuşturucu kullananlar, HIV pozitif olanlar, erkek erkeğe cinsel ilişki yapmış olanlar, faktör konsantresi kullanan hastalar ve bütün bu gruplardan herhangi biri ile cinsel ilişkisi olanlar hiçbir zaman kan bağışı yapamazlar!

16. Hemoglobin ve hematokrit düzeyleriniz normal mi?

Hemoglobinin normal seviyesi

  • Erkeklerde:13-18 gr/100ml
  • Kadınlarda:12-16gr/100ml

Kan bağışı yapabilmek için hemoglobin düzeyi en az 12.5/100ml gr ve en çok 20 gr/100ml olmalıdır. Bunun üstü ve altı değerler söz konusuysa kan bağışı alınamaz.

Hematokrit normal seviyesi

  • Erkeklerde:%45 - %52
  • Kadınlarda:%37 - %48

Kan bağışı yapabilmek için hematokrit düzeyi en az %38 ve en çok %60 olmalıdır.Bunun üstü ve altı değerler söz konusuysa kan bağışı alınamaz.

17. Vücut ısısı ne olmalı?

 Muayenede 37.5 C0 den fazla vücut ısısı olanlar kan bağışlayamaz.

18. Nabız ne olmalı?

Dakikada 50 – 100 olmalıdır. Bu değerlerin altında veya üstünde ise kanbağışı alınamaz. Ayrıca nabız normal ritimde olmalıdır.

19. Kan basıncı (tansiyon) ne olmalı?

  • Sistolik (büyük) tansiyon 90 – 180 mmHg arasında
  • Diyastolik (küçük) tansiyon 50 – 100 mmHg arasında olmalıdır.

Yapılan muayenede tansiyonu bu değerler arasında çıkmayan bağışçılardan kan alınamaz.

20. Kaç yaşında kan verilebilir?

18 – 65 yaşında olanlar kan bağışlayabilirler.

21. Ne sıklıkla kan bağışlanabilir?

En sık 2 ay ara ile kan bağışı yapılabilir.

KAN BAĞIŞI İÇİN BAŞVURDUĞUNUZDA KENDİ SAĞLIĞINIZ VE GÜVENLİ KAN TEMİNİ İÇİN GEREKLİ SORULAR SORULACAK VE MUAYENENİZ KAN MERKEZİ DOKTORU TARAFINDAN YAPILACAKTIR.
KAN BAĞIŞI HAKKINDA MERAK ETTİĞİNİZ HERŞEYİ SORMAK İÇİN LÜTFEN BİZE YAZINIZ

kan@kizilay.org.tr

Doktorlarımıza sorularınızı iletin...
DoktorumOnline.NET ile alanında uzman doktorlarımıza yaşadığınız sağlık problemi ile ilgili soru sorabilir, isterseniz de doktorlarımız ile muayene için iletişim kurabilirsiniz. DoktorumOnline.NET size sizin en uygun doktora, en hızlı şekilde ulaşmanızı sağlar.
iv>